ادعيه و آداب سفر

ادعيه و آداب سفر

چون اراده سفر كنى... و اختيار نمايى روز شنبه را يا روز سه ‏شنبه را يا روز پنجشنبه را و اجتناب كن از سفر كردن در روز دوشنبه و چهارشنبه و پيش از ظهر روز جمعه و از سفر كردن در اين ايّام كه در اين نظم واقع شده‏:
هفت روزى نحس باشد در مهى
زان حذر كن تا نيابى هيچ رنج‏
سه و پنج و سيزده با شانزده
بيست و يك با بيست و چار و بيست و پنج‏

از بعضى روايات نقل شده كه بيست و يكم سفر كردن خوب است و در روز هشتم و بيست و سوم خوب نيست و سفر مكن در محاق شهر و در حالى كه قمر در برج عقرب باشد و اگر ضرورتى حاصل شود براى سفر كردن در اين اوقات دعاهاى سفر را بخوان و تصدّق كن و هر وقت كه خواهى به سفر رو.
صدقه‏:
روايت شده كه: مردى از اصحاب حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام اراده سفرى كرد. خدمت آن حضرت رسيد تا وداع كند با آن جناب، حضرت به او فرمود كه: پدرم علي بن الحسين عليه السّلام هرگاه اراده مى‏ نمود كه به سوى بعض املاك خود بيرون رود، سلامتى خود را از خدا به آن چه براى او آسان بود، مى ‏خريد يعنى به دادن صدقه به هر چه كه ممكن بود و اين در وقتى بود كه پاى خود را در ركاب مى ‏گذاشت و چون به سلامت از سفر مراجعت مى‏ كرد، خدا را شكر مى‏ كرد و تصدّق مى ‏داد به آن چه كه ممكن بود. آن مرد وداع كرد و رفت و به جا نياورد آن چه را كه آن حضرت فرموده بود، پس در راه هلاك شد. اين خبر به امام محمّد باقر عليه السّلام رسيد فرمود: اين مرد پند داده شد، اگر مى‏ پذيرفت.

و سزاوار است كه پيش از متوجّه شدن، غسل بكنى. پس جمع مى‏ كنى اهل خود را نزد خود و دو ركعت نماز مى ‏گزارى و از خدا خير خود را سؤال مى‏ نمايى و آية الكرسي مى‏ خوانى و حمد و ثناى الهى به جا مى آورى و صلوات بر حضرت رسول و آل او صلوات الله عليهم مى ‏فرستى و مى‏ گويى‏:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ الْيَوْمَ نَفْسِي وَ أَهْلِي وَ مَالِي وَ وُلْدِي وَ مَنْ كَانَ مِنِّي بِسَبِيلٍ الشَّاهِدَ مِنْهُمْ وَ الْغَائِبَ اللَّهُمَّ احْفَظْنَا بِحِفْظِ الْإِيمَانِ وَ احْفَظْ عَلَيْنَا اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا [اجْمَعْنَا] فِي رَحْمَتِكَ وَ لَا تَسْلُبْنَا فَضْلَكَ إِنَّا* إِلَيْكَ راغِبُونَ* اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَ كَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَ سُوءِ الْمَنْظَرِ فِي الْأَهْلِ وَ الْمَالِ وَ الْوَلَدِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ هَذَا التَّوَجُّهَ طَلَباً لِمَرْضَاتِكَ وَ تَقَرُّباً إِلَيْكَ [اللَّهُمَ‏] فَبَلِّغْنِي مَا أُؤَمِّلُهُ وَ أَرْجُوهُ فِيكَ وَ فِي أَوْلِيَائِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏،

پس وداع كن اهل خود را و برخيز و بر در خانه بايست و تسبيح حضرت فاطمه صلوات الله عليها را بخوان و سوره حمد را از پيش رو و از جانب راست و از جانب چپ بخوان و هم چنين آية الكرسي را از سه جانب بخوان و بگو:

اللَّهُمَّ إِلَيْكَ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ وَ عَلَيْكَ خَلَّفْتُ أَهْلِي وَ مَالِي وَ مَا خَوَّلْتَنِي وَ قَدْ وَثِقْتُ بِكَ فَلَا تُخَيِّبْنِي يَا مَنْ لَا يُخَيِّبُ مَنْ أَرَادَهُ وَ لَا يُضَيِّعُ مَنْ حَفِظَهُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ احْفَظْنِي فِيمَا غِبْتُ عَنْهُ وَ لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏،

پس بخوان سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را يازده مرتبه و سوره إِنَّا أَنْزَلْناهُ و آية الكرسي و سوره قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ و قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ پس دست بر جميع بدن خود بمال و تصدّق كن به هر چه ميسّر باشد و بگو:

اللَّهُمَّ إِنِّي اشْتَرَيْتُ بِهَذِهِ الصَّدَقَةِ سَلَامَتِي وَ سَلَامَةَ سَفَرِي وَ مَا مَعِي اللَّهُمَّ احْفَظْنِي وَ احْفَظْ مَا مَعِيَ وَ سَلِّمْنِي وَ سَلِّمْ مَا مَعِيَ وَ بَلِّغْنِي وَ بَلِّغْ مَا مَعِيَ بِبَلَاغِكَ الْحَسَنِ الْجَمِيلِ‏.
... و سنّت است كه با عمامه بيرون‏ روى ... و قدرى از تربت امام حسين عليه السّلام با خود بردار و در وقت برداشتن بگو: اللَّهُمَّ هَذِهِ طِينَةُ قَبْرِ الْحُسَيْنِ عليه السلام وَلِيِّكَ وَ ابْنِ وَلِيِّكَ اتَّخَذْتُهَا حِرْزاً لِمَا أَخَافُ وَ مَا لَا أَخَافُ‏

و با خود بردار انگشتر عقيق و فيروزه ... .

و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه: كسى كه بخواند آية الكرسي‏ را در سفر در هر شب سالم بماند و آن چه با او است، سالم بماند و بگويد: اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَسِيرِي عِبَراً وَ صَمْتِي تَفَكُّراً وَ كَلَامِي ذِكْراً.

و از حضرت امام زين العابدين عليه السّلام مروى است كه فرمود: من پروا نمى ‏كنم هر گاه بگويم اين كلمات را اگر براى ضرر من جن و انس‏ جمع شوند:

بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ مِنَ اللَّهِ وَ إِلَى اللَّهِ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ اللَّهُمَّ إِلَيْكَ أَسْلَمْتُ نَفْسِي وَ إِلَيْكَ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ وَ إِلَيْكَ فَوَّضْتُ أَمْرِي فَاحْفَظْنِي بِحِفْظِ الْإِيمَانِ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ وَ مِنْ خَلْفِي وَ عَنْ يَمِينِي وَ عَنْ شِمَالِي وَ مِنْ فَوْقِي وَ مِنْ تَحْتِي وَ ادْفَعْ عَنِّي بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ فَإِنَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ‏.

اوّل آن كه سزاوار است براى شخص هرگاه سوار مى‏ شود بِسْمِ اللَّهِ را ترك نكند.
دوم آن كه نفقه خود را حفظ كند و در جاى محكم بگذارد، زيرا كه (روايت شده كه: از فقه مسافر است حفظ كردن نفقه خود).
سوم آن كه در سفر اعانت رفقا كند و از خدمت و كار كردن در حوائج ايشان مضايقه نكند تا حق تعالى از او هفتاد و سه اندوه برطرف كند ، و او را در دنيا از هم و غم پناه دهد و از او اندوه بزرگ روز قيامت را برطرف كند.

و روايت است كه: حضرت امام زين العابدين عليه السّلام سفر نمى ‏كرد مگر با اشخاصى كه نشناسند آن حضرت را، براى آن كه در راه اعانت آن ها نمايد، زيرا كه هر گاه آن جناب را مى ‏شناختند، نمى‏ گذاشتند كه آن حضرت كارى بكند.

و از اخلاق شريفه حضرت رسول صلّى الله عليه و آله نقل شده كه وقتى، با اصحاب در سفر بود، خواستند گوسفندى بكشند؛ يكى گفت: كشتن گوسفند با من، ديگرى گفت: كندن پوست او با من و ديگرى گفت: پختن او با من، حضرت فرمود: جمع كردن هيزمش با من.
گفتند: يا رسول الله اين كار را ما خواهيم كرد، شما زحمت نكشيد. فرمود: مى ‏دانم شما اين كار را خواهيد كرد لكن من خوشم نمى ‏آيد كه از شما امتيازى پيدا كنم، زيرا كه حق تعالى كراهت دارد كه ببيند بنده خود را كه، فضيلت داده خودش را به رفقايش.
و بدان كه ثقيل ترين مردم در سفر نزد رفقا آن كسى است كه با آنكه اعضايش صحيح و سالم است تنبلى مى‏ كند و مشغول كارى نمى‏ شود و منتظر است كه رفقاى او كارهاى او را بكنند.
چهارم آن كه مسافر با كسى كه در انفاق كردن نظير او باشد، مصاحبت كند.
پنجم آن كه نياشامد از آب هر منزلى مگر بعد از آن كه او را به آب منزل قبل‏ ممزوج كند.
و شايسته و لازم است براى مسافر كه با خود بردارد از خاك بلد خويش و از طينتى كه تربيت بر آن شده است و هر منزلى كه وارد مى‏شود، مقدارى از آن خاك بريزد در ظرف آب خود و آن را حركت دهد پس‏ بگذارد تا آب صاف شود آن وقت بنوشد.
ششم آن كه اخلاق خود را نيكو كند و حلم را زينت خود كند.
هفتم آن كه توشه از براى سفر خود بردارد.
هشتم آن چه خيلى مهم است در سفر مراعات آن محافظت بر نمازهاى فريضه است‏.
كه به جا آورده شود با شرايط و حدود در اوايل اوقات چه آن كه بسيار مشاهده شده از حجاج و زوّار كه در طريق مسافرت ضايع كردند نمازهاى فريضه خود را به جهت آن كه در وقت به جا نياوردند يا به جا آوردند سواره و در محمل يا با تيمّم يا با نجاست بدن يا جامه و امثال اين ها كه تمام از بى مبالاتى و استخفاف شان به شأن نماز بوده و حال آن كه (در روايت است از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود: نماز فريضه بهتر است از بيست حج و يك حج بهتر است از خانه ‏اى كه پر از طلا باشد و آن طلاها را تصدّق دهند تا تمام شود) و ترك مكن بعد از نمازهاى مقصوره گفتن سى مرتبه‏: سُبْحانَ اللَّهِ* وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ* وَ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ* وَ اللَّهُ أَكْبَرُ را كه تأكيد در آن وارد شده است‏.

‏(کتاب شریف مفاتیح الجنان/ حاج شیخ عبّاس قمی رحمه الله (محدّث قمی)/ ابتدای باب سوم‏)‏
(برگرفته از نرم افزار محدّث قمی رحمه الله، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) قم)

حاج شیخ عبّاس قمی رحمه الله / ولادت در قم در سال 1294 ه ق هجرت به نجف در 18 سالگی / هجرت به مشهد در سال 1332 هجرى / هجرت به نجف در سال 1352 هجرى وفات ایشان در نجف اشرف، در شب 23 ذيحجّه سال 1359 ه ق = دوم بهمن 1319 ش در سنّ 65 سالگی و قبر شريفش در ايوان سوّم ناحيه شرقى باب القبله صحن شريف مرقد مطهّر حضرت على عليه السّلام، كنار قبر استادش علاّمه محدّث نورى رحمه الله است.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
لطفا کد تصویری زیر را وارد نمایید (استفاده از این کد برای جلوگیری از ورود اسپم ها می باشد)
4 + 1 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .