حقوق استاد درمقابل دانشجو

حقوق استاد درمقابل دانشجو

الف : حق استاد بر شاگرد : يكي از مسائلي كه ما به عنوان دانشجو بايد بدانيم و آن را رعايت كنيم حقوقي است كه استاد بر گردن شاگرد دارد. 1- امام سجّاد (عليه‏السلام) فرموند: :«حَقُّ سائسِكَ بِالعِلمِ : التَّعظيمُ لَهُ ، والتَّوقيرُ لَِمجلِسِهِ ، وحُسنُ الاستِماعِ إلَيهِ ، والإقبالُ علَيهِ ، وأن لا تَرفَعَ علَيهِ صَوتَكَ ، وأن لا تُجيبَ أحَدا يَسألُهُ عَن شَيءٍ حَتّى يَكونَ هُوَ الّذي يُجيبُ ، ولا تُحَدِّثَ في مَجلسِهِ أحَدا ، ولا تَغتابَ عِندَهُ أحَدا ، وأن تَدفَعَ عَنهُ إذا ذُكِرَ عِندَكَ بِسُوءٍ ، وأن تَستُرَ عُيوبَهُ ، وتُظهِرَ مَناقِبَهُ ، ولا تُجالِسَ لَهُ عَدُوّا ، ولا تُعادِيَ لَهُ وَلِيّا ، فإذا فَعَلتَ ذلكَ شَهِدَ لَكَ مَلائكَهُ اللّه بِأنَّكَ قَصَدتَهُ وتَعَلَّمتَ عِلْمَهُ للّه‏ِ جَلَّ اسمُهُ لا لِلنّاسِ ؛ حقّ استاد تو اين است كه به او احترام گذارى ، محضرش را موقّر دارى ، با دقت به سخنانش گوش بسپارى ، رويت به او باشد و به او توجّه نمايى ، صدايت را بر او بلند نكنى ، هر گاه كسى از او سؤالى كند تو جواب ندهى ، بلكه بگذارى خودش جواب دهد . در محضر او با كسى سخن نگويى ، در حضور او از كسى غيبت نكنى ، اگر پيش تو از او بد گويى شود ، از وى دفاع كنى . عيبهايش را بپوشانى ، خوبيها و صفات نيكش را آشكار سازى ، با دشمن او همنشينى نكنى و با دوستش دشمنى نورزى . هرگاه اين كارها را كردى ، فرشتگان خدا درباره‏ات گواهى دهند كه تو براى رضاى خداوند جلّ اسمه ، نه براى مردم ، نزد آن استاد رفته‏اى و دانش او را فراگرفته‏اى .» (ميزان الحكمه حديث 13591) 2- حضرت باقر (عليه السلام) مي فرمايد : وقتي به نزد عالمي رفتي حرص تو به شنيدن بايد بيش از ميلت به سخن گفتن باشد و بايد خوب گوش دادن را مانند خوب گفتن فراگيري و صحبت او را به خاطر كسي قطع نكني . ( همان ، 13592) 3- از جمله حقوق دانشمند بر تو اين است كه علاوه بر اين كه به همه جمع حاضر سلام مي كني درود و تحيت مخصوصي نثار او كني و در مقابل او بنشيني و در حضور او با دست و چشم اشاره نكني و در برابر قول او قول مخالفي نقل نكني .......( همان ، 13593) 4- پيامبر (صلي اللهه عليه و اله) فرمودند : هر كس به كسي ( يا مسلماني ) مسئله اي بياموزد مالك و صاحب او او مي گردد . از حضرت سوال شد : آيا در اين صورت مي تواند او را بفروشد ؟ فرمود : خير ولي مي تواند به او امر و نهي كند . ( همان ، ح 13595) 5- امام على (عليه‏السلام )فرمودند:«مِن حَقِّ العالِمِ عَلَيكَ أن‏تُسَلِّمَ عَلَى القَومِ عامَّةً وتَخُصَّهُ دونَهُم بِالتَّحِيَّةِ ، وأن تَجلِسَ أمامَهُ ، ولا تُشيرَنَّ عِندَهُ بِيَدِكَ ، ولا تَغمِزَنَّ بِعَينَيكَ ، ولا تَقولَنَّ : «قالَ فُلانٌ» خِلافا لِقَولِهِ ، ولا تَغتابَنَّ عِندَهُ أحَدا ، ولا تُسارَّ في مَجلِسِهِ ، ولا تَأخُذَ بِثَوبهِ ، ولا تَلِجَّ علَيهِ إذا مَلَّ ، ولا تُعرِضَ مِن طُولِ صُحبَتِهِ ، فإنَّما هِيَ بمَنزِلَةِ النَّخلَةِ تَنتَظِرُ مَتى يَسقُطُ عَلَيكَ مِنها شَيءٌ .از جمله حقوق شـخـص دانشمند بر تو اين است كه (هر گاه در ميان جمعى بود) بر همگان سلام كنى و به او نيز اختصاصا سلام گويى ، روبه‏رويش بنشينى ، در حضور او با دست و چشم و ابرو اشاره نكنى ، در مخالفت با نظر او نگويى : «فلانى چنين گفته است» . نزد او از كسى غيبت نكنى ، در مجلسش درگوشى صحبت نكنى ، جامه‏اش را نگيرى ، اگر خسته بود ، در سؤال كردن اصرار نورزى . از طول مجالسش به تنگ نيايى ؛ زيرا حكايت همنشينى با او حكايت درخت خرمايى است كه انتظار مى‏كشى تا كى از آن چيزى براى تو بيفتد . او را در حضور و پنهان حفظ كن (محترم بشمار) و همه اين كارها بايد براى خدا باشد. زيرا كه اجر عالم از روزه دارى كه شب زنده دارى مى‏كند و در راه خداوند متعال مجاهدت مى‏نمايد بيشتر است. طالب علم را فرشتگان تشييع مى‏كنند. » (كنزالعمّال : 29363 منتخب ميزان الحكمة400) 6- پيامبر خدا (صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم)فرمودند :ثَلاثَةٌ لا يَستَخِفُّ بِحَقِّهِم إلاّ مُنافِقٌ بَيِّنُ النِّفاقِ : ذو الشَّيبهِ في الإسلامِ ، والإمامُ المُقسِطُ ، ومُعَلِّمُ الخَيرِ .؛سه كس‏اند كه جز منافقى كه نفاقش آشكار است در حقّ آنان بى‏حرمتى نكند : ريش سفيد اسلام ، پيشواى دادگر و آموزگار خوبيها .(كنزالعمّال : 43811 منتخب ميزان الحكمة : 400) حق دانشجو: دانشجو نيز برگردن استاد و معلم حقوقي را دارد: امام سجاد (عليه السلام)فرمودند:«وأما حق رعيتك بالعلم ؛ فأن تعلم أن الله قـد جعلك لهم فيما آتاك مـن العلم ؛ و ولاك من خزانة الحكمـة ؛ فإن أحسنت فيما ولاك الله من ذلك و قمت بـه لهم مقام الخازن الشفيق ؛ الناصح لمولاه فى عبيده ؛ الصابر المحتسب الذى إذا رأى ذا حاجة أخرج له من الاموال التى فى يديه كنت راشدا ؛ و كنت لذلك آملا معتقدا وإلا كنت له خائنا و لخلقه ظالما و لسلبه و عزه متعرضا؛حق زيردستان علمي (دانشجو) آن است كه بداني ، علمي كه خدا به تو داده ، و خزانه حكمت كه به تو سپرده براي خدمتگزاري به آن هاست. پس اگر در آموزش مردم نيكي كرده و با آنان به نرمي رفتار كني و بر آنان خشم نگيري و از آنان ملول نشوي، خداوند از فضل و كرم خود بر دانش تو مي افزايد و اگر مردم را از دانش خود محروم ساخته و هنگام آموزش ، با آنان به تندي رفتار كردي ، بر خدا لازم است كه دانش و صفاي آن را از تو بگيرد و تو را از جايگاه بلندي كه در دل ها داري ، پايين آورد.»(رساله حقوقي امام سجاد(عليه السلام))

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
لطفا کد تصویری زیر را وارد نمایید (استفاده از این کد برای جلوگیری از ورود اسپم ها می باشد)
2 + 6 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .