فرق اخلاق اسلامي و غربي

حدود اخلاق از نظر اسلام و غرب را مقايسه کنيد؟

مكتب اخلاق انتفاعي غرب ، امروز در دنياي غرب معمول است و اين همان اخلاق مادي است كه اساس آن را روانشناسان امريكائي تشكيل داده اند و مانند ( ديل كارنگي ) پيرو آنها بوده و كتابهاي اخلاقي خود را بر اساس اين مبنا نوشته اند و ماهيت تعريف اين اخلاق آن است كه چه بكنيم كه درآمد بيشتر داشته و نفع شخصي و لذت بيشتر داشته باشيم تا موقعيت و شخصيت ما در اجتماع افزايش پيداكند . در واقع آنچه كه مباني اخلاق امروز جوامع ليبرال را ساخته است، دو اصل فردگرايي مطلق و اصالت لذت و ثروت حداكثري است. اگر برخي از ملل غرب به بسياري از اصول اخلاقي آراسته اند مثلا دروغ نمي گويند نيرنگ و خيانت در داد و ستد ندارند براي اين است كه اين صفات به صورت ابزار انتفاعي تلقي شده و موجب رونق بازار آنها گرديده است و باعث به گردش در آمدن چرخ هاي اقتصادي آنان است و اگر روزي نفع مادي خود را در ضد آن ببيند كه به دروغ گفتن و خيانت كردن سود بيشتري مي توان برد ، چون اصالت اخلاقي ندارند دروغ مي گويند و خيانت مي كنند و از اين رو براي اخلاق ذاتا حسن و قبحي قائل نيستند بلكه حسن و قبح اخلاقي را از دريچه منافع مادي مي پندارند ، هر كجا منافع مادي آنهاتأمين شود ولو در مفاسد و رذائل اخلاقي باشد ، مانند خود فروشي ، دروغ ، تزوير ، ستمگري ، قمار ، ميگساري ، شهوتراني در غرائز جنسي و امثال آن ، هيچگونه زشتي و پستي براي آن قائل نمي باشند و فورا قيافه خود را عوض مي كنند و دروغ سازي و حيله گري و ديگر مفاسد اخلاقي را شعار خود مي سازند اين خود يكي موضوع انحراف از كمال اخلاقي است كه فضائل اخلاقي اصالت ندارند تا به آن عمل شود بلكه فضائل اخلاقي هر كجا كه منافع مادي ما را تأمين كند و ابزار زندگي و وسيله ي رونق بازار اقتصاد گردد ، به آن عمل مي شود و گرنه خود يك مطلوب اصيل و و اقعي نيست لذا براي خوبي و فضيلت اخلاق اصالت ذاتي قائل نيستند و در هر موقع و زمان و مكان ممكن است تغيير و تبديل پيدا كند از اين جهت با اين اخلاق متزلزل نمي توان جلوي بسياري از مفاسد اخلاق فردي و اجتماعي را گرفت و كنترل نمود زيرا خودخواهي و جاه طلبي و يا غرور و تكبر كه لازمه حب ذات است ، اين مكتب اخلاقي چگونه مي تواند از آن جلوگيري كند ، بلكه به توسعه آن كمك مي كند . مهر و محبت و عفو و اغماض و احسان كه از فضائل برجسته ي انساني است كجا در قاموس اين اخلاق جا دارد و آلودگي به قمار و شراب و زنا و التذاذهاي نفساني ديگر ، اين اخلاق كجا مي تواند آنها را مهار كند .
راسل در كتاب جهاني معتقد است بشر موجودي منفعت خواه آفريده شده است و جز در پي سود خويش نيست ، از سوي ديگر ما در جامعه نياز به يك سلسله روابط حسنه داريم كه نام آنها را اخلاق گذاشته ايم و مي گوئيم حقوق يكديگر را بايد رعايت كنيم ، نسبت به يكديگر احترام كنيم ، وظائف اجتماعي خودمان را انجام دهيم و آنچه بشر در زندگي اجتماعي به نام اخلاق به آنها نيازمند است ، بايد انجام دهيم . مي گوئيم ما بايد كاري كنيم كه همين اصول در جامعه حكمفرما بشود اگر بگوئيد اين حقوق فضيلت است و تكليف و مسئوليت اخلاقي ايجاب مي كند كه به جا آورند ، درست نيست اين حرفها اساس و پايه اي ندارد و رذيلت اخلاقي اساسي ندارد و مورد قبول نيست . حقيقت اين است كه منافع انسان در همين است كه به يكديگر نيكي كنند تا در مقابل نيكي ببينند ، به اين معني بايد گفت كه تو بايستي به دنبال منافع و خوشي خودت باشي و منافع خوشي تو در همين است كه راست بگوئي تا ديگران به تو راست بگويند خيانت نكني تا به تو خيانت نكنند. اگر مي خواهي كه ديگران به تو دروغ نگويند ، خيانت نكنند، مالت را نبرند و احترام بگذارند ، بايد به آنها دروغ نگويي ، خيانت نكني ، مالشان را نبري ، اما در جايي كه زور تو مي رسد كه قدرت داشته باشي و كسي نتواند مالت را ببرد و خيانت كند ، ضرورتي ندارد و فضيلتي نيست كه دروغ نگويي و خيانت نكني . حرف راسل در واقع انكار اخلاق به عنوان يك ارزش اخلاقي است . چون اخلاق را در سود شخصي پياده كرده است و اخلاق را فاقد ارزش متعالي و قداست مي داند و مي گويد اخلاق يك چيزي مافوق منفعت شخصي نيست و خود منفعت است و اين اخلاق در جايي پياده مي شود كه قدرتهاي مساوي باشند و نيروي متساوي در برابر هم ، اما آنجايي كه يك نيروي فوق العاده قوي تري موجود است ، اين اخلاق براي شخصي قوي چنين اقتضائي ندارد كه به جهت منافع شخصي خود راست بگويد ، تجاوز نكند و احترام بگذارد ، زيرا نيازش را با قدرت اعمال مي كند و موضوعي براي راست گوئي و عدالت باقي نمي ماند در اين موقع راستگويي و دروغگوئي يكسان و عدالت و ظلم مساوي است ، چقدر در اشتباه است !
براي مطالعه وضعيت اخلاقي كنوني در جهان ليبرال و مباني آن، ميتوانيد به آثار ذيل مراجعه فرماييد.
1. آمريكا در سراشيبي به سوي گومورا ، پروفسور اچ.بوروك نشر حكمت .
2. فمنيسم در آمريكا تا سال 2003، دفتر نشر معارف
3. چالش هاي هويت در آمريكا، هانتينگتون، موسسه ابرار معاصر تهران
براي تكميل جواب و امكان ايجاد مقايسه براي شما، مباني مكتب اخلاقي اسلام را نيز خدمت شما تقديم ميكنيم.
مكتب اخلاق از ديدگاه اسلام
اين مكتب امتيازات و برتري زيادي بر مكاتب اخلاقي ديگر داشته و بهترين و كاملترين و عملي ترين مكاتب اخلاقي است به چند دليل:
1- اسلام اولا به حسن و قبح ذاتي فضائل و رذائل اخلاقي معتقد است برخلاف مكتبهاي غربي و كمونيستي كه براي اخلاق حسن و قبح ذاتي قائل نيستند ، بلكه حسن و قبح اخلاقي را عارضي و در زمان و مكان و موقعيت خاصي معتقدند كه تغيير مي كند . ولي اسلام تمام افعال و رفتار و كردار و پندار انسان را از دو حالت خارج نمي داند يا ذاتا نيكو و پسنديده است و يا زشت و ناپسند است ، به اين معني كه فضيلت در انسان كه از رفتار و كردار او سر ميزند يا جزء فضائل است و هميشه و در هر زمان و مكان ممدوح و تغيير ناپذير است ، مانند راستي و درستي و صداقت و امانت و عدالت ، محبت و امثال آنها و در مقابل رذالت اخلاقي ذاتا پليد و مذموم است مانند دروغ ، خيانت ، ظلم ، بي عدالتي ، بي عاطفگي و امثال آنها و مفهوم و معني هيچ كدام از آنها تغيير پذير نيست و ثابت و لا يتغير است هيچگاه دروغ و خيانت و ظلم پسنديده و هيچگاه راستگوئي امانت و عدالت ناپسند نمي گردد چنان كه مكاتب غربي مادي و كمونيستي معتقدند .
اخلاق در اسلام متكي به ايمان به خداست
2 - اخلاق در اسلام متكي به ايمان به خدا است زيرا انسان معتقد است كه خداوند متعال در همه احوال حاضر و ناظر اعمال او بوده و هميشه در خلوت ، جلوت ، ظاهر و باطن يك پليس مخفي مراقب اعمال و رفتار و كردار و حتي پندار او است كه او خداوند متعال است ، چنان كه در قرآن كريم مي فرمايد : ان ربك لبالمرصاد (سوره فجر آيه 14) خداوند در كمينگاه حاضر و ناظر اعمال بندگانست و يعلم خائنه الا عين و ما تخفي الصدور (سوره غافر آيه 19) آگاه است خداوند آنچه با گوشه چشم خيانت بكنيد و يا در ضمير و نهان دلتان بگذرد علاوه بر نظارت خداوند ، طبق آيات قرآني ، دو ملك رقيب و عتيد تمام اعمال و رفتار و كردار و پندار ما را مي نويسد ما يلفظ من قول الا لديه رقيب عتيد (سوره ق آيه 16) هيچ گفتار و كردار و پنداري از انسان سر نمي زند جز آن كه فرشته تند نويس رقيب كارهاي خوب و عتيد كارهاي زشت ما را مي نويسد .
3 - اسلام معتقد به پاداش كيفر اعمال است هم در دنيا و هم در عقبي
اسلام معتقد به پاداش و كيفر اعمال است و اعمال ما در اين جهان اثر وضعي دارد و هم در آخرت اثر خير و شر خود را نشان مي دهد چنانچه پيامبر اكرم ( ص ) فرموده : ان خيرا فخير و ان شرا فشر اگر خير باشد اثر وضعي خوب و شايسته خواهد داشت و اگر شر باشد اثر وضعي آتش كه گرمي و زندگي است زيرا نظام اين عالم بر اساس حق و عدالت خلق شده و داراي يك سرشت حق و حقيقي است هر كس برخلاف عدالت و حقيقت قدم بر دارد . اثر وضعي آن مانند دودي است كه اول به چشم خودش مي رود ( للحق دوله و للباطل جوله ) براي حق دوام و دولتي است و باطل جولان دهنده و موقتي است . پس در همين دنيا شخص مسلمان معتقد است اثر وضعي عملش را في الجمله مي بيند گذشته از آن كه معتقد است ، چندين برابر پاداش عمل خير و كيفر عمل بد را در نشئه آخرت خواهد ديد آن هم نه در يك مدت محدود بلكه الي الابد و هميشگي تا خدا خدا است پاداش كيفر اعمالش را خواهد ديد برخلاف مادي گراها كه اصلا معتقد به مبدأ و معاد نيستند . خداوند در قرآن كريم مي فرمايد : « من عمل صالحا من ذكر او انثي و هو مؤمن فلنحيينه حيوه طيبه و لنجزينهم اجرهم باحسن ماكانوا يعملون » (سوره نحل آيه 97) هر كس ايمان به خدا و عمل صالح و فضيلت اخلاقي داشته باشد خواه مرد يا زن در همين دنيا يك زندگي لذت بخش و خرم و خوش به او عنايت مي كنيم و در آخرت هم به چندين برابر دنيا پاداش و جزا و خير به او خواهيم داد علاوه بر آن كه در آخرت به كوچكترين عمل خير و شر انسان پاداش و كيفر دائمي و هميشگي خواهد داد به مصداق آيه « فمن يعمل مثقال ذره خيرا يره و من يعمل مثقال ذره شرا يره » (سوره زلزله آيه 4) هر كس به اندازه يك ذره كوچك كار خوبي كند در آن سراي پاداشش را خواهد ديد و هر كس ذره اي كار شر از او صادر شد ، كيفرش را خواهد ديد .
4 - اسلام معتقد است كه انسان فطرتا فضيلت دوست و از رذايل متنفر و كسي كه به خدا ايمان داشته و به عمل صالح و فضائل اخلاقي عمل كند خداوند محبت او را به دل ديگران انداخته و او را محبوب و عزيزش مي نمايد و اين محبوبيت و عزت در اجتماع و بين مردم بزرگترين آرزو و آمال هر فردي است چنان چه در قرآن كريم است « ان الذين آمنوا و عملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمن ودا » (سوره مريم آيه 69) هر كس ايمان به خدا آورده و دارار عمل صالح و فضائل اخلاقي عمل كند خداوند محبت او ر ا به دل ديگران مي اندازيم تا در جامعه محبوبيت و مجد عظمت پيدا كند و همچنين به او عزت و آبرو و شرافت مي دهيم به مصداق قرآن كريم « و لله العزه و لرسوله و للمؤمنين » (سوره منافقين آيه 8 ) عزت و شرافت و آبروي حقيقي فقط براي خدا و پيامبران خدا و مؤمنين است .
پس در چهارده قرن گذشته اخلاق اسلامي برتر و درخشنده تر و جامعترين مكاتب اخلاقي بوده و ضامن اجراء هم داشته برخلاف مكتب هاي اخلاقي ديگر كه ضامن اجراء ندارد زيرا اسلام مسلمين را داراي پليس مخفي دانسته و هميشه خدا را حاضر و ناظر بر اعمال و رفتار آنها معرفي مي كند به مصداق قرآن كريم « و نحن اقرب اليه من حبل الوريد (سوره ق آيه 16 ) خدا از رگ گردن به انسان نزديك تر است و به تمام ظاهر ، باطن سر و ضمير انسان آگاه است . يعلم خائنه الاعين و ما تخفي الصدور » (سوره غافر آيه 19 ) آگاه است خدا به خيانت چشمها و آنچه در دلها مخفي است و هر عملي كه به جا آورد ، تندنويسان الهي مي نويسند « ان عليكم لحافظين ، كراما كاتبين » (سوره انفطار آيه 9 ) زيرا آنچه از كردار و رفتار و گفتار از انسان سر بزند كرام الكاتبين مي نويسد و فرداي قيامت همه اعمال انسان در مقابل او تجسم پيدا مي كند و انسان نمي تواند آنها را انكار كند چنان چه مي فرمايد : « يوم تجد كل نفس من خير محضرا و ما عملت من سوء » (سوره آل عمران آيه 30)
روز قيامت تمام اعمال و گفتار انسان خير و شر تجسم پيدا مي كند و حاضر در مقابل انسان مي شوند و به نص قرآن كريم : « يوم تشهد عليهم السنتهم و ايديهم وارجلهم بما كانوا يعملون » (سوره نور آيه 24)
روز قيامت تمام اعضاء و جوارح انسان زبان ، دست و پا و غيره شهادت مي دهند كه ما در دنيا چه كرديم هر كس پاداش و كيفر اعمال خود را در آنجا مي بيند ونيكوكاران به بهشت و دار النعيم ابدي مي روند و گنهكاران به جهنم و عذاب الهي الي الابد خواهد رفت اين است امتياز مكتب اسلام و ضامن اجراء بودن آن بر ديگر مكاتب اخلاقي .

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
لطفا کد تصویری زیر را وارد نمایید (استفاده از این کد برای جلوگیری از ورود اسپم ها می باشد)
3 + 6 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .