چرا نمي توانيم نماز شب بخوانيم

چه چيزي باعث مي شود نتوانيم براي نماز شب بلند شويم و توفيق آن را از دست بدهيم؟

براي اين منظور لازم است عواملي که باعث مي شود توفيق نماز شب از انسان گرفته شود را بشناسيم و موانع را برطرف سازيم تا به خواست خدا براي بيداري شب آماده شويم.
به طور كلي عوامل عدم توفيق نماز شب دو چيز است :
1- عوامل جسمي ; گاهي خستگي زياد مغز و اعصاب و وضعيت مزاجي خواب را سنگين و طولاني مي كند. پرخوري در شب , خود علتي ديگر براي خواب طولاني و سنگين مي باشد. حضرت عيسي (علي نبينا و آله و عليه السلام ) خطاب به بني اسرائيل فرمود: »يا بني اسرائيل ! لا تكثروا الاكل فانه من اكثر الأكل اكثر النوم , و من اكثر النوم اقل الصلاه كتب من الغافلين ; اي بني اسرائيل ! خوردن خود را زياد نكنيد, زيرا هر كس بر خوردن خود بيفزايد, بر خوابيدن خود هم مي افزايد و هر كس كه بر خواب خود بيفزايد, از نماز كم مي گذارد (و در نتيجه) در زمره غافلان نوشته مي شود«, (همان , ج 1, ص 117, ر 590).
غذاهايي هستند كه اگر تنها به آن ها اكتفا شود, خواب طولاني و سنگين را به دنبال دارد; مثل نان و ماست يا دوغ و... براي تعديل خواب و توفيق براي نماز شب , به تذكرات زير توجه كنيد:
الف . خواب قيلوله و قبل از ظهر - كه استحباب شرعي هم دارد - ترك نشود. اين خواب مختصر, ولي بسيار مفيد است . اگر قبل از ظهر ميسر نيست با فاصله اي بعد از ناهار انجام گيرد. اگر اصلا خواب روز ميسر نيست , حداقل بايد دقايقي دراز كشيد.
ب . كم خوري در شب : امام رضا(ع ) مي فرمايند: »من اراد ان يكون صالحا خفيف الجسم ]و اللحم [ فليقلل من عشائر بالليل ; هر كس مي خواهد (بدني ) سالم و جسم و گوشتي سبك داشته باشد, بايد شام خود را كم كند«, (همان , ص 123, ر 635). بايد از افراط و تفريط در خوردن پرهيز شود. كم خوري غير از نخوردن يا بد خوردن است . ميزان كم خوري را رسول اكرم (ص ) چنين مي فرمايند: »كل وانت تشتهي , و امسك و انت تشتهي ; در حالي كه اشتها داري , بخور و در حالي كه (هنوز) اشتها داري , از خوردن دست بكش «, (همان , ر 633). ج . غذاي مناسب شب : كيفيت غذا جوري باشد كه اعصاب و بدن سست نشود. شب ها از ماست , دوغ , كشك و مانند آن استفاده نشود يا در كنار آن ها چند دانه خرما يا كشمش يا مويز و مانند آن تناول شود. هر كس بايد با توجه به مزاج خود, برنامه غذايي مناسبي براي خود داشته باشد.
دقت كنيد غذاهايي قوت مي بخشد, چه غذاهايي رخوت و نسبت به چه غذاهايي حساسيت داريد. مثلا خرما براي بعضي مزاج ها سازگار نيست , زيرا موجب جوش صورت و دمل مي شود.
د. شام اول شب : هر چه وقت خوردن شام به اول شب نزديك تر باشد و با وقت خواب فاصله داشته باشد, بهتر است
ه. زود خوابيدن : شب ها - مخصوصا شب هاي كوتاه - بايد زودتر خوابيد به گونه اي كه حتي در شب هاي كوتاه حداقل بشود چهار ساعت مداوم خوابيد. بقيه خواب در وقت ديگر جبران مي شود. البته شب هاي بلند, هفت ساعت مداوم هم مي شود خوابيد.

2- عوامل روحي: الف . گناه : امام باقر(ع ) مي فرمايند: »جاء رجل الي اميرالمؤمنين (ع ) فقال : اني قد حرمت الصلاه بالليل , فقال : قد قيدتك ذنوبك ; مردي به محضر حضرت علي (ع ) آمد و پرسيد: من از نماز شب محروم شده ام . حضرت فرمود: گناهانت تو را مقيد كرده است .«, (همان , ج 5, ص 421, ر10465). اين درباره بسياري از مردم صادق است.
ب . عجب : گاهي عجب ناشي از عبادت و نماز شب , خود عاملي است كه انسان را از نماز شب محروم مي دارد. براي جلوگيري از اين عجب , خداوند تعالي از روي لطف , بنده خود را در خواب مي دارد. البته اين بسيار كم اتفاق مي افتد و براي كساني است كه غالبا توفيق نماز شب را دارند.
ج . ضعف اراده : نماز شب اراده و عزم مي خواهد. خواستن تنها كافي نيست , بايد با تصميم جدي خوابيد. ضعف اراده از مهم ترين عوامل محروم ماندن از نماز شب و سحرخيزي مي باشد. بايد با اين ضعف و سستي اراده مبارزه كرد. امام علي (ع )مي فرمايند: »ضادوا التواني بالعزم ; به وسيله عزم , با سستي مبارزه كنيد«, (همان , ج 6, ص 305, ر 12624).
تفكر در اهميت نماز شب و خواندن دعاهاي قبل از خواب , براي تقويت اراده و عزم مفيدند. در هر صورت , اگر گاهي موفق به نماز شب نشديد, قضاي آن را به جا آوريد.
نماز شب بايد از كم شروع شود, با حذف مستحبات طولاني آن , مي شود همه آن را در ده دقيقه خواند; ولي اگر حال خوشي دست داد, طولاني كردن آن به اندازه كشش حال , اشكالي ندارد. در آخر سفارش اكيد مي شود كه فقط با عمل به اين راهكارها و عزم جزم و اراده محكم مي توان هر شب به نماز شب موفق شد. سعي كنيد بدون كوك كردن ساعت بيدار شويد.
عادت به نماز شب و سحرخيز, ممكن است حداقل دو سال طول بكشد; بنابراين از افت و خيزها بيدار شدن ها و بيدار نشدن ها, سستي و سردي به خود راه ندهيد.در خصوص نماز شب توصيه شده است سه آيه آخر سوره كهف را هنگام خوابيدن بخوانيد و ساعت مقرر را در دل بگذرانيد. بهتر است هنگام قرائت و خوابيدن با وضو باشيد تا قابليت قلب فزونتر و رفع حجاب و دفع موانع سريع‏تر به انجام رسد.
از آيات قرآن و روايات استفاده مي شود كه نماز شب از مستحباتي است كه سخت مورد تأكيد قرار گرفته و آثار عميق و گسترده اي در روح و روان و اعمال و دنيا و آخرت انسان دارد. خداوند متعال در قرآن كريم، سوره سجده، آيه 16 و 17 مي فرمايد: «تتجافي جنوبهم عن المضاجع يدعون ربهم خوفا و طمعا و مما رزقناهم ينفقون، فلا تعلم نفس ما اخفي لهم من قره اعين جزاء بما كانوا يعملون» ؛ «پهلوهاي آنها از بستر خواب فاصله مي گيرد (از خواب بر مي خيزند) و پروردگارشان را از روي بيم و اميد مي خوانند و از آنچه به آنان داده ايم انفاق مي كنند.
هيچ كس نمي داند كه به پاداش عملشان چه چشم روشني ها براي آنان پنهان و ذخيره شده است». اگر در فضيلت شب زنده داري و نماز شب چيزي جز همين يك آيه نبود براي اهل ايمان كافي بود كه همه روز را به انتظار آمدن شب و خلوت با دوست باشند.

در فضيلت و آثار و بركات نماز شب روايات فراواني داريم:
1- شيخ صدوق در چندين كتاب از پيامبر(ص) چنين نقل مي كند: «اشراف امتي حمله القرآن و اصحاب الليل»؛ «شرافتمندان امت من حاملان قرآن و شب زنده داران هستند» (شمع سحر، سيد احمد فهري، انتشارات دارالكتاب، ص 13). 2- در روايتي از پيامبر(ص) چنين آمده است: «مازال جبرئيل يوصيني بقيام الليل حتي ظننت ان خيار امتي لن نياموا» ؛ «جبرييل به قدري سفارش سحرخيزي را به من كرد كه گمان كردم برگزيدگان و نيكان امت من هرگز نخواهند خوابيد» (همان، ص 19). 3- در حديثي حضرت صادق(ع) در تفسير آيه مباركه «ان الحسنات يذهبن السيئات»؛ «بي شك كارهاي نيك، كارهاي بد را پاكسازي مي كند» فرمود: «صلاه الليل تذهب بذنوب النهار» ؛ «نماز شب گناهان روز را پاك مي كند» (همان، ص 21).
4- در حديثي از امام زين العابدين پرسيدند: «ما بال المتهجدين باليل من احسن الناس وجها؟ قال: لانهم خلوا بربهم فكساهم الله من نوره» ؛ «چرا چهره و صورت شب زنده ترين اين چنين زيبا است؟ فرمود: چون آنان با پروردگار خويش خلوت كرده اند و خداوند به آنها جامه اي از نور خويش پوشانده است» (همان، ص 21). 5- جابرن بن عبدالله انصاري مي گويد: شنيدم رسول خدا مي فرمود: «ما اتخذ الله ابراهيم خليلا الا لاطعامه الطعام و صلاته بالليل والناس نيام» ؛ «خداوند ابراهيم را دوست خود قرار نداد مگر به اين خاطر كه سفره اش باز بود و هنگامي كه مردم در خواب بودند به نماز مي ايستاد» (همان، ص 22).
6- پيامبر(ص) در حديثي مي فرمايد: نماز شب موجب خشنودي پروردگار و محبت فرشتگان و روش پيامبران و نور معرفت خدا و ريشه ايمان و راحت تن و بدن و ناخشنودي شيطان و سلاح عليه دشمنان و به هدف رسيدن دعا و قبولي اعمال و بركت روزي و شفيع ميان صاحبش و فرشته مرگ و چراغ قبر و بستر زير دو پهلو در قبر و پاسخ منكر و نكير (دو فرشته بازپرس الهي) و مونس و زاير مرده در قبر تا روز قيامت است و در روز قيامت نماز شب، سايه اي بالاي سر و تاجي بر تارك صاحبش و جامه اي بر تنش و نوري پيشاپيش او و پرده اي ميان او و آتش و حجتي براي مؤمن در پيشگاه خداي متعال و سنگيني ميزان اعمال و وسيله عبور از پل صراط و كليد در بهشت است» (حديث دنباله دارد) (همان، ص 28).
7- در حديثي پيامبر(ص) به علي(ع) فرمود: «و عليك بصلوه الليل و عليك بصلوه الليل و عليك بصلوه الليل» ؛ «بر تو باد به نماز شب، بر تو باد به نماز شب، بر تو باد به نماز شب» (همان، ص 29). 8- در حديثي حضرت صادق(ع) به فردي به نام سليمان ديلمي مي فرمايد: «يا سليمان لا تدع قيام الليل فان المغبون من حرم قيام الليل» ؛ «اي سليمان! شب زنده داري را از دست مده، چون زيان ديده كسي است كه از شب زنده داري محروم گردد» (همان، ص 22).

دیدگاه ها

ممنون

با سلام
از شما به خواطر زحماتتان تشکر میکنم
اجرکم عندالله

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
لطفا کد تصویری زیر را وارد نمایید (استفاده از این کد برای جلوگیری از ورود اسپم ها می باشد)
1 + 15 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .